Ballet “Frida Kahlo”

Totaal onverwacht kon een vriendin van mij kaartjes krijgen voor de eerste try-out (heet dat zo bij ballet?) van “Frida Kahlo” door Het Nationale Ballet. Voor het eerst speelden orkest en dansers alles samen. Sommige delen waren zelfs nog nooit op dit podium gedanst. Enkele dagen voor de generale. Zo pril, zo spannend. Alle voorstellingen zijn inmiddels allang uitverkocht!

De choreografie is van Annabelle Lopez Ochoa, één van de meest intrigerende kunstenaars van de 20ste eeuw. Zij zet het levensverhaal neer van de Mexicaanse Kahlo. Voor de toeschouwer is het fijn als je daar al een beetje vanaf weet.

De voorstelling begint veel monochrome kleuren. Skeletten trekken een immens grote, zwarte kubus het toneel op. Frida danst op spitzen. Het gezin danst mee (vader, moeder, zus en vriend). Ineens is daar surrealistisch verkeer. Het ongeluk! De dans gaat verder in slow-motion. Gouden schitteringen dwarrelen op Frida neer. Vanaf dat moment danst ze niet meer op spitzen. De danseres draagt een corset en laat in haar dansen zien dat ze pijn heeft aan lichaamsdelen. Heel knap.

De kubus klapt open en op één wand is een bed geschilderd (eigenlijk alleen maar een kussen). Frida ‘ligt’ in bed. Ze voelt zich machteloos en lijdt veel pijn. Vanaf het moment dat ze gaat schilderen, verschijnen er kleuren op het toneel. Ze maakt veel zelfportretten. Dit wordt uitgebeeld door de groep mannelijke dansers die vol passie en kleur met hun zwierige, lange Mexicaanse rokken dansen.
In Mexico staan ‘het leven’ en ‘de dood’ naast elkaar. Vandaar ook dat Frida’s strijd om te willen leven, constant omlijst wordt met de vele skeletten.

Als Frida het moeilijk had, werd ze bijgestaan door een hertje (dat wel op spitzen danste). Uit het publiek hoorde ik dat Kahlo een hert als huisdier heeft gehad en ooit een (dood) hert schilderde. Ik zag het hertje echter meer als haar alter-ego.

Mijn favoriet op het toneel is de oudere muurschilder Diego Rivera. Hij is ruim twintig jaar ouder, langer en forser. De danser danst in een dik-maak-pak! Grotesk, maar elegant. Ze trouwen. Diego’s affaire met Frida’s zus is één van de redenen van de scheiding. Maar een jaar later trouwen ze weer, omdat ze niet zonder elkaar kunnen en echte zielsverwanten zijn. Frida had het vaak over de twee misères in haar leven: het ongeluk en haar man. Dit wordt goed zichtbaar; kleurrijk, met zowel verdriet als blijdschap.

Door het ongeluk is Frida’s kinderwens, het moederschap, altijd onvervuld gebleven. De vele lange rode draden verwijzen naar dit grote verdriet. Op het toneel krijgt Frida een vroeggeboorte, welke door de skeletten wordt meegenomen. Er is nergens zang of tekst. Alleen met muziek en dans wordt hier een groots, dramatisch effect neergezet.

De recensies (van vlak voor Corona – toen de voorstellingen afgelast moesten worden) zijn niet altijd even enthousiast. Misschien komt dat omdat wij vanuit onze Westerse cultuur anders naar het leven kijken dan zij vanuit de Mexicaanse cultuur. Er werd geklaagd over vlakke dans, kitscherige beelden, geen goede choreografie en het voorbijgaan aan #metoo. Toch heeft het publiek achteraf zo’n 15 minuten staan applaudisseren. Gelukkig zijn er ook heel veel positieve geluiden, zoals: “een adembenemende explosie van kleur”; net als haar schilderijen.

Dit ballet is een eerbetoon aan Frida als fantastische kunstenares. Maar ook aan het kleurrijke Mexico, waar leven en dood moeiteloos in elkaar overlopen.

Zelf heb ik stiekem heel erg genoten van de twee scènes uit het eerste deel, die in de pauze over gedaan werden. Als publiek mocht je (zachtjes) gaan pauzeren. Maar wat is mooier dan de aanwijzingen richting orkest en dansers mee te maken en even het gevoel te hebben om bij het ontstaansproces betrokken te worden.

Loading