Doornroosje heeft geen last van een burn-out.
In Kunsthal Kade in Amersfoort is momenteel de expositie “Slaap!” te zien. Deze expositie toont zo’n vijftig kunstwerken rond het thema slaap. Het laat ziet hoe de slapende mens wordt verbeeld.
Meerdere werken dragen de titel “Sleeping Beauty” (en verwijzen zo naar de bekendste slaper van onze cultuur: Doornroosje). Eén ervan is het videokunstwerk van Carlijn Jacobs (2023). Zij maakte een video-loop van een paar seconden. In een dromerige slow motion valt een in paarse zijde gehulde vrouwelijke figuur in een royaal opgemaakt zijden bed valt. Wanneer ze het bed raakt, lijkt dat vloeibaar te worden en wordt ze erdoor opgeslokt. Een film als een hypnotiserend mantra.
Ook de slapeloze en de slaapwandelaar zijn volop vertegenwoordigd in Kunsthal Kade. Een perfect realistisch weergegeven levensgrote en levensechte beschilderde bronssculptuur van Tony Matelli toonet een slaapwandelaar van middelbare leeftijd. Hij is kaal en draag een typische oudemannenslip.
Andy Warhol maakte in 1964 de 16 mm-flim “Sleep”. Hierin zien we close-ups van een gezonde slaper. Het is de minnaar van Warhol. Warhol filmde hem (met zijn toestemming) zo’n 3 uur en maakte er een kunstfilm van bijna 5 en een half uur van. Het lijkt one take, maar is het dus niet.
In die tijd werd er veel drugs gebruikt en dacht Warhol dat slaap een behoorlijk achterhaald iets zou gaan worden. Vandaar de film.
Droom is voor veel kunstenaars een gigantische inspiratiebron. Denk bijvoorbeeld aan surrealisten als René Margritte. Hij is hier te zien terwijl hij slaapt. Fotograaf Lothar Wolleh heeft hem zo vastgelegd.
Mijn favoriete werk was “Mijn Slaapkamer” van Stijn ter Braak. Het is een gigantisch bouwwerk, waarbij de bezoeker wordt uitgenodigd om zijn hoofd door een klein gat te steken. Het is dan net of je net ontwaakt in een bed. Je ziet de slaapkamer om je heen.
Kunsthal Kade heeft ook een slaapmoraal: “Het is belangrijk om rust en slaap niet als luxe te zien, maar als belangrijk onderdeel van een gezonde leefstijl. (…) Rust helpt ook mee tegen de uitputting van de aarde, want zolang we slapen, consumeren we niet.”
Dit reageert natuurlijk op onze 24 uurs-economie vol productiviteit en efficiëntie. En de zeer wijdverbreide burn-outs, die er met meer rust en slaap misschien niet waren geweest.
De slaper is in onze tijd geen passieve luilak meer, maar eerder een activist.
Achteraf hebben we in de buurt nog kunnen kijken naar bedstedes uit een ver verleden.
Volg Mij !