Een onderwijsbestuurder vroeg zich onlangs af of verantwoordelijkheid ook parttime is geworden. Zeven op de tien leraren werken immers in deeltijd. Hij maakte zich zorgen over kinderen die steeds meer duo’s, invallers en ondersteuners voor zich krijgen.
Continuïteit is belangrijk voor kinderen. Maar daarmee is nog niet bewezen dat één fulltime leerkracht beter is dan een vast duo. Voor zover ik kan vinden, is er geen stevig Nederlands onderzoek dat dit aantoont. Onderzoek naar deeltijd gaat vooral over personeelstekorten, motieven en mogelijkheden om contracten uit te breiden, niet over leerprestaties of het welzijn van kinderen.
Bovendien zijn duo’s, invallers en ondersteuners drie verschillende zaken. Een ondersteuner vervangt de leerkracht in principe niet, maar voegt iets toe. Ik mag hopen dat die blijft komen, liefst vaker. Een vaste duo kan samen prima verantwoordelijk zijn voor een groep. Invallers komen doorgaans pas in beeld wanneer een leerkracht ziek, overbelast of vertrokken is.
Dan kun je vragen hoeveel invallers een kind aankan. Je kunt ook vragen waarom zoveel leerkrachten uitvallen en wie verantwoordelijk is voor hun werkomstandigheden. Misschien moet je daarvoor als bestuurder toch af en toe de werkvloer op.
Een baan van 0,8 fte betekent in het onderwijs namelijk lang niet altijd vier dagen werken. Voorbereiden, nakijken, administratie, oudercontacten en overleg laten zich niet keurig binnen de betaalde uren opsluiten. Menig parttimer werkt feitelijk fulltime. Die ene onbetaalde dag geeft soms net voldoende ruimte om niet volledig om te vallen. Dat deeltijdwerk ook in de zorg heel gewoon is, zegt waarschijnlijk meer over de zwaarte van het werk dan over het verantwoordelijkheidsgevoel van werknemers.
Ik heb weleens voor twee groepen tegelijk gestaan: ongeveer zestig kinderen in één lokaal, of verdeeld over twee lokalen met de tussendeur open. Dat kon verrassend goed. Met een stamgroep 6, 7 en 8 zijn er veel kinderen die een ander kunnen helpen en zelfstandig kunnen werken. Een prachtige ervaring, ook voor de kinderen. Voor één dag. Niet als organisatiemodel.
Natuurlijk is een rooster met uitsluitend fulltimers overzichtelijker, gemakkelijker te plannen en vermoedelijk efficiënter. Vooral voor degene die het rooster maakt.
Maar voor de impliciete conclusie dat minder deeltijd automatisch beter onderwijs oplevert, ontbreekt het bewijs. Continuïteit organiseer je niet door parttimers een schuldgevoel aan te praten. Je organiseert haar door ervoor te zorgen dat leerkrachten het vak kunnen volhouden.
Volg Mij !